የሐሰተኛ መረጃ ስርጭት በታሪክ ብዙ ዋጋ አስከፍሏል።

ባሕር ዳር: ሐምሌ 15/2018 (አሚኮ) አሉባልታ እና ሐሰተኛ ወሬዎች የሰው ልጅ ታሪክን ካበላሹ፣ መንግሥታትን ካፈረሱ እና በሚሊዮኖች የሚቆጠሩ ሰዎችን ሕይወት ከቀጠፉ እጅግ አደገኛ የጥፋት መሣሪያዎች ውስጥ ዋነኞቹ ናቸው።

ሐሰተኛ ወሬ የዛሬው የማኅበራዊ ሚዲያ ዘመን ፈጠራ ሳይኾን፣ በታሪክ ውስጥ በተደጋጋሚ ዓለምን አደጋ ላይ የጣለ ክፉ አባዜ ነው።

በታሪክ አሉባልታና ሐሰተኛ መረጃዎች ካስከተሏቸውን ታላላቅ ጥፋቶች መካከል፦

👉የሩዋንዳ የዘር ማጥፋት ወንጀል (1994 እ.ኤ.አ)

ይኽ በዘመናዊው ታሪክ ሐሰተኛ ወሬ ምን ያህል አውዳሚ እንደኾነ ያሳየ ትልቁ ማሳያ ነው። በወቅቱ ጽንፈኛ የሁቱ ብሔርተኞች በነበራቸው “RTLM” የተሰኘ የሬዲዮ ጣቢያ እና ጋዜጦች አማካኝነት በቱትሲዎች ላይ ሐሰተኛ ወሬዎችንና የጥላቻ ንግግሮችን በተደጋጋሚ ይነዙ ነበር።

ቱትሲዎችን “በረሮ” እያሉ በመፈረጅ፣ “ሊያጠፏችሁ ነው፣ ሊገድሏችሁ ነው” የሚል የሐሰት ሽብር በሕዝቡ ውስጥ ፈጠሩ።

በዚህ ሐሰተኛ የሬዲዮ ቅስቀሳና አሉባልታ የተነሳሳው ሕዝብ፣ በአንድ መቶ ቀናት ውስጥ ብቻ ከአንድ ሚሊዮን በላይ የሚኾኑ ንጹሐን ቱትሲዎችን እና ለዘብተኛ ሁቱዎችን በጭካኔ እንዲጨፈጭፍ አድርጎታል።

👉የአይሁዶች እልቂት (ሆሎኮስት – በሁለተኛው የዓለም ጦርነት)

የናዚ ጀርመን መሪ አዶልፍ ሂትለር ስልጣን ላይ ለመውጣትም ኾነ አይሁዶችን ለማጥፋት የተጠቀመው ዋነኛ መሣሪያ የፕሮፓጋንዳ እና የሐሰተኛ ወሬ ስልት ነበር።

ሂትለር “ጀርመን በአንደኛው የዓለም ጦርነት የተሸነፈችው እና በድህነት የተመታችው በአይሁዶች ሴራ ነው” የሚል መሠረተ ቢስ አሉባልታ በስፋት አሰራጨ። ሕዝቡም የችግሩ ሁሉ ምንጭ እነሱ እንደኾኑ አድርጎ አመነ።

በዚህም ከስድስት ሚሊዮን በላይ አይሁዶች በጋዝ ማፈኛ ካምፖች ውስጥ በግፍ እንዲገደሉ የጀርመን ሕዝብ በዝምታና በድጋፍ እንዲያልፈው አድርጓል።

👉 የጠንቋይ አደና እልቂት (Witch Hunts)

በ15ኛው እና በ17ኛው ክፍለ ዘመን በአውሮፓ እና በአሜሪካ (በተለይ በሳሌም ከተማ) የተከሰተው አሳዛኝ ታሪክ የሐሰተኛ ወሬ ሰለባ ነው።

በወቅቱ በአንድ መንደር ውስጥ ድርቅ ቢከሰት፣ አዝመራ ቢበላሽ ወይም ሕፃን ቢታመም “እገሊት ጠንቋይ ስለኾነች ነው፤ እሷ ነች ያደረገችው” የሚል አሉባልታ ይነዛል።

በነዚህ መሠረተ ቢስ የጎረቤት ወሬዎች ብቻ በአስር ሺዎች የሚቆጠሩ ምንም የማያውቁ ምስኪን ሴቶች “ጠንቋዮች ናቸው” ተብለው በእሳት እየተቃጠሉ እና በገመድ እየተሰቀሉ ተገድለዋል።

👉 በዘመናችን የማኅበራዊ ሚዲያ ቀውሶች

በቅርብ ዓመታት ደግሞ ቴክኖሎጂን የተገነዘበ አሉባልታ ሀገራትን እያመሰ ይገኛል።

✍️በሚያንማር (በርማ):

በፌስቡክ ላይ በተሰራጩ ሐሰተኛ ምስሎችና የጥላቻ ወሬዎች ምክንያት፣ በሺዎች የሚቆጠሩ የሮሂንጋ ሙስሊሞች ተገድለዋል፤ ከመቶ ሺዎች በላይ ተፈናቅለዋል።

✍️በኢትዮጵያ፦ በሀገራችን በቅርብ ዓመታት በየቦታው ለተከሰቱት የብሔር ግጭቶች፣ መፈናቀሎች እና የሰው ህይዎት መጥፈ ትልቁን ነዳጅ ያቀበለው በፌስቡክ፣ ቲክቶክ እና ዩቲዩብ የሚሰራጨው ሐሰተኛ ወሬ እና አሉባልታ መኾኑ ግልጽ ነው።

ሐሰተኛ ወሬዎች ሰዎችን ከምክንያታዊነት አውጥተው በስሜት እና በፍርሃት እንዲነዱ ያደርጋሉ። ፍርሃት ደግሞ ሰውን ወደ አውሬነት የመቀየር ኃይል አለው።

በሀብቴ ተሻገር

የአሚኮ ዲጂታል ሚዲያ ቤተሰብ ይሁኑ!

https://linktr.ee/AmharaMediaCorporation

ለኅብረተሰብ ለውጥ እንተጋለን!